Babimost

Babimost

Państwo Polska
Województwo lubuskie
Powiat zielonogórski
Gmina Babimost
gmina miejsko-wiejska
Założono XIII wiek
Prawa miejskie 1397
Burmistrz Bernard Radny
Powierzchnia 3,65[1] km²
Ludność (2010/2011)
• liczba
• gęstość
4 263[1]
1 146 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 68
Kod pocztowy 66-110
Tablice rejestracyjne FZI
Położenie na mapie Polski


Babimost
52°09′53.65″N 15°49′44.7″E
TERC
(TERYT) 4081109014
Urząd miejski
Rynek 3
66-110 Babimost
 Multimedia w Wikimedia Commons
 Hasło Babimost w Wikisłowniku
Strona internetowa
Babimost (niem. Bomst) to miasto w woj. lubuskim, w powiecie zielonogórskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Babimost. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. zielonogórskiego.
Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 4180 mieszkańców.
Spis treści  [ukryj]
1 Historia
2 Zabytki
3 Transport
4 Sport
5 Galeria
6 Miasta partnerskie
7 Zobacz też
8 Przypisy
9 Bibliografia
10 Linki zewnętrzne
Historia[edytuj]

Najstarsza wzmianka pochodzi z 1257 r. Babimost posiadał już wówczas zabudowę typu miejskiego. Władysław Łokietek w 1332 r. włączył miasto trwale do Królestwa Polskiego i ustanowił w nim starostwo niegrodowe. Prawa miejskie w 1397 r. zostały nadane przez króla Władysława Jagiełłę. Od roku 1524 uruchomiono w Babimoście komorę celną[2]. W 1530 r. król Zygmunt Stary udzielił miastu znacznych przywilejów zrównując prawa miejskie z prawami miejskimi Poznania[2]. Rozkwit miasta nastąpił w połowie XVII wieku. W 1656 r. miasto było dwukrotnie spalone przez wojska szwedzkie. W tym czasie Krzysztof Żegocki starosta babimojski organizuje partyzantkę na Ziemi Babimojskiej. W połowie XVIIIw. w Babimoście proboszczem był historyk piśmiennictwa polskiego i bibliograf Jan Daniel Janocki[3]. Po 1793 r. Babimost znalazł się w granicach Prus. W latach 1807–1815 Babimost należał do Księstwa Warszawskiego[4]. W 1905 w mieście mieszkało 1.985 osób, w tym 84,9% Niemców, 13% Polaków i 2% Żydów. 55,2% ludności było katolikami, zaś 42,7% - ewangelikami[5]. Podczas Powstania Wielkopolskiego zajęty przez oddział powstańczy pod dowództwem Józefa Kudlińskiego, zakreślając najdalszy zasięg Powstania na zachodzie. Mimo tego, na mocy Traktatu Wersalskiego, w 1919 r. Babimost pozostał w granicach Niemiec. Do Polski powrócił po 152 latach zaboru dopiero po II wojnie światowej w 1945 r. Obecnie ośrodek usługowy z drobnym przemysłem (drzewny, skórzany i dziewiarski). Ośrodek regionu etnograficznego zwany Babimojszczyzną (zachowany folklor wielkopolski, stroje ludowe, pieśni).
W Babimoście znajduje się siedziba dekanatu rzymskokatolickiego należącego do diecezji zielonogórsko-gorzowskiej.
Zabytki[edytuj]

Kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca[6] z XVIII wieku
Kościół filialny pw. św. Jacka z XVIII wieku
Budynek "organistówka" z II połowy XVIII wieku
Kościół ewangelicki z XVIII wieku
Ratusz z pierwszej połowy XIX wieku
Synagoga z II połowy XIX wieku
Transport[edytuj]

Węzeł drogowy. W mieście krzyżują się drogi wojewódzkie:
nr 303, kierunek: Świebodzin-Babimost-Wolsztyn
nr 304, kierunek: Sulechów-Babimost-Zbąszynek
nr 313, kierunek: Kargowa
Od 7 października 2010 roku funkcjonuje także obwodnica Babimostu (główny cel to odciążenie miasta od wielkich samochodów ciężarowych). Wybudowana obwodnica miasta Babimost o długości 5,303 km, łączy ze sobą wyloty dróg wojewódzkich nr 303, 304 i 313 oraz drogi gminne.
4 km na południowy zachód od Babimostu znajduje się port lotniczy Zielona Góra-Babimost, który został zbudowany w latach pięćdziesiątych XX w. Przez miasto przebiega linia kolejowa: Zielona Góra - Poznań (zelektryfikowana) - na stacji w Babimoście odgałęzia się bocznica towarowa do lotniska. Czynne są trzy tory, jednak ruch osobowy odbywa się głównie na torze drugim. Na stacji zatrzymują się takie pociągi TLK jak d. "Zielonogórzanin" z Warszawy Wschodniej do Zielonej Góry oraz d. "Bachus" z Gdyni Głównej do Zielonej Góry. Od nowego rozkładu jazdy PKP został zlikwidowany jedyny pociąg kategorii EIC "Lech" przejeżdzający przez Babimost. Na przestrzeni sierpnia i listopada na stacji były prowadzone prace, podczas których zostały wymienione rozjazdy, zwrotnice, wymienione szyny i podkłady na torze numer 2 oraz wysypany nowy tłuczeń. W niedługim czasie jest zaplanowana budowa ekranów dźwiękochłonnych przy przejazdach kolejowych.
Sport[edytuj]

Unihokej UKS Fenomen Babimost:
młodzicy,
juniorzy młodsi
Piłka nożna:
LKS Klon Babimost - klub piłkarski.
UKS Iskra Babimost - klub uczniowski.
Galeria[edytuj]


Zamek na Winnicy w Babimoście, dziś nie istniejący


Szkoła Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Babimoście


Port lotniczy Zielona Góra-Babimost


Kościół ewangelicki z XVIII wieku
Miasta partnerskie[edytuj]

 Neuruppin
 Döbern[7]
Zobacz też[edytuj]

Port lotniczy Zielona Góra-Babimost
Powiat babimojski
Cmentarz żydowski w Babimoście

Baborów

Baborów

Państwo Polska
Województwo opolskie
Powiat głubczycki
Gmina Baborów
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Elżbieta Kielska
Powierzchnia 11,73 km²
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość
3114
275,1 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 77
Kod pocztowy 48-120
Położenie na mapie Polski


Baborów
50°09′28″N 17°58′48″E
TERC
(TERYT) 5162302014
Urząd miejski
ul. Dąbrowszczaków 2a
48-120 Baborów
 Multimedia w Wikimedia Commons
 Hasło Baborów w Wikisłowniku
Strona internetowa
Baborów (niem. Bauerwitz, czes. Bavorov; daw. Baworów) to miasto w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Baborów.
Według danych z 30 czerwca 2008 miasto liczyło 3114 mieszkańców[1].
Miasto leży na Przedgórzu Sudeckim nad rzeką Psiną (śl.:Cyna).
Lokalny ośrodek usługowy, przemysł spożywczy: cukrownia i mleczarnia (obecnie obydwie firmy nie prowadzą produkcji), wytwórnia pasz.
Spis treści  [ukryj]
1 Historia
2 Sławni mieszkańcy
3 Miasta partnerskie
4 Zobacz też
5 Przypisy
6 Bibliografia
7 Linki zewnętrzne
Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka pochodzi z dokumentu datowanego na rok 1296. Wymieniony w nim został wójt baborowski Jarosław (Jeroslaum advocatum de Baurwitz). Samo miasto powstało jednak wcześniej, w II połowie XIII wieku. Wzmianka o wójcie wskazywać może na lokację na prawie niemieckim. Lokacja Baborowa była jednym z elementów ekspansywnej polityki czeskiej na Płaskowyżu Głubczyckim. Osobą, która podjąć miała się lokacji był czeski możnowładca Bavor II (przez historię znany także jako Bavor III). W XIV w. miasteczko zostało kupione przez konwent dominikanek św. Ducha w Raciborzu. Kościół parafialny wzmiankowany w 1386 r., powstał najprawdopodobniej w momencie lokacji. W 1405 r. Baborów był już miasteczkiem zarządzanym przez magistrat. W 1750 r. w mieście działały cechy szewców, kuśnierzy, tkaczy l kowali. Dla pełnego rozkwitu miasta decydujące znaczenie miała budowa kolei żelaznej. Uroczyste otwarcie linii kolejowej Głubczyce - Racibórz nastąpiło w dniu 15 października 1856. Pod koniec XIX wieku powstały tu cukrownia i cementownia: w 1909 r. otwarto w Baborowie 3 cegielnie, 2 parowe młyny, słodownię, mleczarnię i fabrykę kafli. Znajduje się tu barokowy kościół drewniany pw. Św. Józefa z XVIII w. W 1928 przyłączono wioskę Jaroniów (Jernau). W Jaroniowie urodził się Carl Ulitzka
Sławni mieszkańcy[edytuj]

o. Adam Krawarski (ur. 1585 w Baborowie, zm. 1660) - w 1607 r. wstąpił do jezuitów. W trakcie rekatolizacji miał nawrócić na katolicyzm na terenie Korony Czeskiej około 32 tys. 500 osób)[2].
Miasta partnerskie[edytuj]

 Grodziec nad Morawicą, Czechy
 Teublitz, Niemcy
Zobacz też[edytuj]

Baborów (stacja kolejowa)

Baranów Sandomierski

Baranów Sandomierski

Państwo Polska
Województwo podkarpackie
Powiat tarnobrzeski
Gmina Baranów Sandomierski
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Jacek Hynowski
Powierzchnia 9,15[1] km²
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość
1426[1]
156 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 15
Kod pocztowy 39-450
Położenie na mapie Polski


Baranów Sandomierski
50°30′N 21°32′E
TERC
(TERYT) 3182420014
SIMC 0980352
Urząd miejski
ul. Gen. L. Okulickiego 1
39-450 Baranów Sandomierski
 Multimedia w Wikimedia Commons
 Hasło Category:Baranów Sandomierski w Wikisłowniku
Strona internetowa


Kościół


Krużganki na dziedzińcu zamku


Wnętrze muzeum na zamku
 Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Baranów Sandomierski (przystanek kolejowy).
Baranów Sandomierski – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie tarnobrzeskim, siedziba władz miejsko-wiejskiej gminy Baranów Sandomierski. Leży nad Wisłą i Babulówką – prawobrzeżnym dopływem Wisły. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnobrzeskiego.
Miejscowa ludność wyznania katolickiego przynależy do Parafii Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Baranowie Sandomierskim[2].
Ośrodek turystyczno-krajoznawczy. Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 985 (Tarnobrzeg – Mielec).
Historycznie położony jest w Małopolsce, w ziemi sandomierskiej.
Spis treści  [ukryj]
1 Historia
2 Zabytki
2.1 Zamek
2.2 Pozostałe
3 Ulice
4 Miasta partnerskie
5 Zobacz też
6 Przypisy
7 Linki zewnętrzne
Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z roku 1135. Prawa miejskie Baranów otrzymał w 1354 r. z rąk króla Kazimierza Wielkiego. Miasto rozwijało się dzięki handlowi zbożem. Pod koniec XVI wieku w Baranowie Sandomierskim zaczęło rozwijać się rzemiosło, szczególnie sukiennictwo, kuśnierstwo oraz szewstwo. W okresie od XVI wieku do 1655 roku Baranów był jednym z głównych ośrodków kalwinizmu w Małopolsce. Baranów Sandomierski przestał być miastem na okres trzydziestu ośmiu lat od 1896 r., do 1934 r. Przed II wojną światową Rada Miasta nadała honorowe obywatelstwo: Eugeniuszowi Kwiatkowskiemu, Ignacemu Mościckiemu i marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu.
W okresie wojny Niemcy wysiedlili z Baranowa wszystkich Żydów. W tym czasie na zamku znajdował się niemiecki Zarząd Powierniczy. W lipcu 1944 roku wojska radzieckie sforsowały Wisłę tworząc przyczółek na lewej stronie, tzw. "Przyczółek Baranowski".
Po wojnie przeprowadzono reformę rolną, w wyniku której zamek i ziemia przeszły na skarb państwa. Okres powojenny, to systematyczny rozwój miasta, którego rozkwit przypadł na lata 70. XX wieku.
Zabytki[edytuj]

Zamek[edytuj]
 Osobny artykuł: Zamek w Baranowie Sandomierskim.
W Baranowie Sandomierskim znajduje się późnorenesansowy zamek, ze względu na podobieństwa zwany Małym Wawelem. Siedziba rodu Leszczyńskich została zbudowana według projektu Santi Gucciego w latach 1591-1606. Zbudowany został na fundamentach istniejącej tu wcześniej twierdzy.
Część pomieszczeń jest udostępniona zwiedzającym. Przed przejęciem zamku przez Agencję Rozwoju Przemysłu S.A. w Warszawie w 1997 nie było możliwe zwiedzanie komnat zamkowych. W piwnicach znajduje się stała ekspozycja muzealna. Podziwiać można największe w Europie czółno wydłubane z pnia drzewa, wystawę kafli oraz salę poświęconą tematyce wydobycia siarki. Istnieje możliwość wynajęcia restauracji zamkowej oraz części sal na imprezy okolicznościowe (sympozja, wesela a nawet śluby). Hotel mieści się w miejscu dawnych stajni.
Zamek otoczony jest 16 hektarowym obszarem parkowym. Za zamkiem ogród w stylu angielskim, po lewej od głównego wejścia ogród w stylu włoskim i w stylu francuskim.
Pozostałe[edytuj]
W Baranowie Sandomierskim znajduje się późnorenesansowy kościół z lat 1604-1607. Pierwotnie wybudowano go jako zbór kalwiński, został rozbudowany w XIX wieku.
Ulice[edytuj]

Poniżej w tabeli 1 ulice będące integralną częścią miasta Baranów Sandomierski, z aktualnie przypisanym im numerem zgodnym z TERYT z katalogu ULIC[3].
Tabela 1. Ulice wchodzące w skład miasta na podstawie TERYT[3]
Symbol
ulicy Nazwa ulicy Symbol
ulicy Nazwa ulicy Symbol
ulicy Nazwa ulicy
03687 ul. Jarosława Dąbrowskiego 10562 ul. Kwiatowa 16027 ul. Piaski
04863 ul. Fabryczna 10635 ul. gen. Mariana Langiewicza 16894 ul. Podzamcze
08435 ul. Jana Kilińskiego 12740 ul. Adama Mickiewicza 19253 ul. Rynek
09582 ul. Tadeusza Kościuszki 13124 ul. Młynowa 21970 ul. Szkolna
09796 ul. Krakowska 14834 ul. Ogrodowa 23860 ul. Wenecja
09836 ul. Janka Krasickiego 14929 ul. gen. Leopolda Okulickiego 25547 ul. Zamkowa
10009 ul. Krótka 15679 ul. Parafialna 25550 ul. Zamkowa-Osiedle
Miasta partnerskie[edytuj]


Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
 Iwonicz-Zdrój
 Lesko
 Leżajsk
 Lubaczów
 Sędziszów Małopolski
 Obertshausen
Zobacz też[edytuj]

Synagoga w Baranowie Sandomierskim
Cmentarz żydowski w Skopaniu
Baranów Sandomierski (przystanek kolejowy)

Barcin

Barcin

Państwo Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat żniński
Gmina Barcin
gmina miejsko-wiejska
Założono XIII wiek
Prawa miejskie 12 czerwca 1541
Burmistrz Michał Feliks Pęziak
Powierzchnia 3,70 km²
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość
7 715[1]
2085 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 52
Kod pocztowy 88-190, 88-193
Tablice rejestracyjne CZN
Położenie na mapie Polski


Barcin
52°51′N 17°57′E
TERC
(TERYT) 6040519014
Urząd miejski
ul. Artylerzystów 9
88-190 Barcin
 Multimedia w Wikimedia Commons
 Hasło Barcin w Wikisłowniku
Strona internetowa


Gimnazjum nr w Barcinie


Urząd Miejski w Barcinie


Kościół pw. św. Jakuba


Szkoła Podstawowa nr 1 im. dr St. Krzysia


Wieża ciśnień
Barcin (niem. Bartschin) – miasto w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barcin. Nad Notecią, 35 km od Bydgoszczy. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.
Spis treści  [ukryj]
1 Dane ogólne
2 Położenie
3 Honorowi obywatele Barcina
4 Historia
5 Gospodarka
6 Sport
7 Kultura
8 Związki wyznaniowe
9 Zabytki
10 Oświata
11 Media
12 Przypisy
13 Bibliografia
14 Zobacz też
15 Linki zewnętrzne
Dane ogólne[edytuj]

Lokalny ośrodek usługowy. Przemysł materiałów budowlanych (zakład "Lafarge", cegielnia, bogate kamieniołomy wapienia, z których minerał ten wydobywany jest od XIX w.). Miasto leży przy linii kolejowej, zbudowanej w 1889 r. Inowrocław – Wągrowiec.
Położenie[edytuj]

Barcin położony jest w południowej części woj. kujawsko-pomorskiego w powiecie żnińskim. Leży na skrzyżowaniu tras nr 254 relacji Brzoza – Wylatowo, nr 251 Kaliska – Inowrocław, oraz tras lokalnych do Dąbrówki Barcińskiej i Mamlicza. Przez Barcin przepływa rzeka Noteć. Miasto zamieszkuje 9000 osób. Odległości do najważniejszych ośrodków:
Bydgoszcz – 35 km
Inowrocław – 27 km
Toruń – 50 km
Żnin – 16 km
Poznań – 103 km
Mogilno – 24 km
Honorowi obywatele Barcina[edytuj]

Alojzy Rybczyński
Jerzy Krzyś
Henryk Hałas
Dobromira Czajkowska
Jakub Wojciechowski
Stanisław Krzyś
Czesław Michalski
Józef Lemiesz-Wawrzynkiewicz
Czesław Cieślak
Henryk Napieralski
Leonard Palka
Historia[edytuj]

Barcin powstał w XII w. jako osada. W 1390 r. pierwsza wzmianka o Barcinie, a w 1472 miasto uzyskało przywilej targowo-jarmarkowy. Po raz pierwszy miasto o nazwie Barcino zaznaczono na mapie Polski w 1526 r. Do tego czasu Barcin był osada wiejską. Oficjalne nadanie praw miejskich nastąpiło 12 czerwca 1541, a w 1560 r. miasto było ośrodkiem Braci Czeskich. W 1635 r. Władysław IV Waza potwierdził nadany wcześniej przywilej targowy. Michał Korybut Wiśniowiecki 24 stycznia 1671 odnowił przywileje miasta. 1772 – Barcin w państwie pruskim. Niewiele później w pobliskich Bielawach odkryto złoże kamienia wapiennego i rozpoczęto jego wydobywanie w 1860 r. W 1919 r. w wyniku powstania wielkopolskiego Barcin powrócił do Polski. Lata 1939-1945 to okres prześladowań i reperkusji miejscowej ludności. Lata powojenne to przede wszystkim utworzenie Kombinatu Cementowo-Wapienniczego w Bielawach w 1969 r., który w znaczący sposób przyczynił się do rozbudowy i rozwoju miasta. Powstało wiele nowych budynków użyteczności publicznej, do miasta napływali nowi mieszkańcy, miasto się dynamicznie rozwijało, powstały osiedla mieszkaniowe. W 1995 r. właścicielem KCW Kujawy został francuski koncern cementowy Lafarge. W 2008 r. w Gminie Barcin powstała Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna.
Gospodarka[edytuj]

Miasto i Gmina Barcin to teren rolniczo-przemysłowy. Istotny wpływ na jej gospodarkę ma producent cementu i wapna - Lafarge Polska S.A. (dawny KCW Kujawy). Zatrudnia on wielu mieszkańców miasta i gminy Barcin. Oprócz Lafarge Polska S.A. w gminie zarejestrowanych jest ok. 750 podmiotów gospodarczych.
20 maja 2008 roku Rada Ministrów podjęła decyzję o poszerzeniu Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej o tereny o powierzchni 100,5548 ha położone w Gminie Barcin [2]. Zgodnie z rządowymi założeniami powstanie strefy pod Barcinem pozwoli na utworzenie 1300 nowych miejsc pracy, wpłynie na aktywizację gospodarczą i społeczną regionu oraz wygeneruje dodatkowe wpływy do budżetu państwa i samorządu lokalnego.
Sport[edytuj]

W Barcinie ma siedzibę kilka klubów sportowych m.in. Klub Żeglarski Neptun, Ludowy Klub Sportowy Dąb (A klasa), Szkolny Związek Sportowy oraz Barcińsko-Piechcińskie Stowarzyszenie Koszykówki (3 liga). W zanadrzu Barcin ma także miejsce dla ludzi lubiących ekstremalne sporty, a mianowicie skatepark (znajduje się on przy ul. Ludowego Wojska Polskiego). W Barcinie są trzy boiska "Orlik 2012", które znajdują się: przy Gimnazjum nr 1, przy Szkole Podstawowej nr 1 i obok Szkoły Podstawowej nr 2, gdzie została wybudowana również kryta pływalnia.
Kultura[edytuj]

W mieście działa Miejski Dom Kultury przy którym działają sekcje:
Wokalna
Teatr Absurd
Cyrkowa
Fotograficzna
Plastyczna
sekcja haftu
Teatr Dorosłego Aktora
Młodzieżowa Orkiestra Dęta
W hali widowiskowo-sportowej mieści się też siłownia. W starszej części miasta znajduje się sala imprez, w której do niedawna odbywały się wszystkie imprezy.
Związki wyznaniowe[edytuj]

Kościół rzymskokatolicki
parafia św. Jakuba Większego
parafia św. Maksymiliana Marii Kolbego
Świadkowie Jehowy
Zbór Barcin - Sala Królestwa
Zabytki[edytuj]

kościół pw. św. Jakuba z 1901 r zbudowany wg projektu arch. Przyłuskiego z Inowrocławia. Neoromański z cennymi 17-głosowymi organami firmy Józef Bach – Rychtal pow. Kępno Wlkp. (1926 r.) Orientowany. Murowany. Jednonawowy, z wydzielonym prezbiterium i wieżą od zachodu. Parafia założona w XII w.
zachowany klasycystyczny dwór z XIX w.
góra św. Wojciecha
zabytkowe kapliczki cmentarne z XIX w.
cmentarz żydowski przy ul. Podgórnej
pozostałości przedwojennego cmentarza ewangelickiego przy ul. Żnińskiej
budynek synagogi (bóżnicy) przy ul. 4 stycznia (obecnie Przedszkole Miejskie)
Szkoła Podstawowa nr 1 w Barcinie
synagoga
Oświata[edytuj]

Przedszkole nr 1
Przedszkole nr 2
Przedszkole nr 3
Szkoła Podstawowa nr 1 im. dr Stanisława Krzysia
Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Brzechwy
Gimnazjum nr 1
Media[edytuj]

W Barcinie działa Telewizja Miejska, wydawana jest gazeta "Pogłos Barcina", docierają tutaj także ogólnopolskie stacje a także stacje z większych ośrodków woj. Kujawsko-pomorskiego np. z Bydgoszczy czy Inowrocławia. Działa również od niedawna Internetowe Radio Barcin, które po małej przerwie wróciło do nadawania.
Przypisy

Barczewo

Barczewo

Państwo Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Barczewo
gmina miejsko-wiejska
Założono 1323
Prawa miejskie 4 lipca 1364
Burmistrz Lech Nitkowski
Powierzchnia 4,58[1] km²
Wysokość 146 m n.p.m.
Ludność (2007)
• liczba
• gęstość
7 315[2]
1597 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 89
Kod pocztowy 11-010
Tablice rejestracyjne NOL
Położenie na mapie Polski


Barczewo
53°50′12″N 20°41′43″E
TERC
(TERYT) 6283614014
Urząd miejski
pl. Ratuszowy 1
11-010 Barczewo
 Multimedia w Wikimedia Commons
 Hasło Barczewo w Wikisłowniku
Strona internetowa


XIX-wieczny neogotycki ratusz miejski. W tle widać wieżę kościoła św. Anny z przełomu XVIII i XIX wieku


Brama cmentarna


Szkoła Podstawowa w Barczewie


Park przy rzece Pisa


Przychodnia zdrowia znajdująca się na Osiedlu Domków Jednorodzinnych
Barczewo (dawniej Wartembork, niem. Wartenburg in Ostpreussen) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barczewo. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego. Miasto położone jest na Warmii nad rzeką Pisą Warmińską. Ośrodek usług, drobnego przemysłu: drzewnego, metalowego, chemicznego, włókienniczego oraz spożywczego.
Spis treści  [ukryj]
1 Historia
1.1 Liczba mieszkańców Barczewa w przeszłości
2 Zabytki
3 Geografia
3.1 Ukształtowanie powierzchni
3.2 Klimat
4 Kultura
4.1 Organizacje, stowarzyszenia
5 Rewitalizacja Starego Miasta
6 Władze miasta i gminy Barczewo (kadencja 2010–2014)
7 Transport
7.1 Transport drogowy
7.2 Projekt utworzenia miejskiej komunikacji autobusowej
7.3 Transport kolejowy
7.4 Transport publiczny
8 Atrakcje turystyczne
8.1 Trasy rowerowe
9 Edukacja
9.1 Przedszkola i szkoły podstawowe
9.2 Gimnazja
10 Sport
10.1 Pisa Tewes-Bis Barczewo
10.2 LUKK Krokus Barczewo
10.3 Hala sportowa
11 Osiedla i dzielnice
12 Handel
13 Miasta partnerskie
14 Osoby związane z Barczewem
14.1 Plebiscyt "Barczewianin Roku
15 Zobacz też
16 Przypisy
17 Linki zewnętrzne
Historia[edytuj]

Pierwotnie lokowane było w 1325 w miejscu, gdzie obecnie jest miejscowość Barczewko. Po zniszczeniu pierwszego grodu przez Litwinów nowe miasto uzyskało prawa miejskie 4 lipca 1364 z polecenia biskupa warmińskiego Jana II Stryprocka, zasadźcą i sołtysem drugiej lokacji miasta był Henryk z Łajs.
Miasto wybudowano na planie prostokąta z centralnym rynkiem. W części północno-wschodniej zlokalizowany został kościół farny pod wezwaniem św. Anny, a w części południowo-wschodniej kościół franciszkański św. Andrzeja. Na północ od kościoła farnego zlokalizowany był zamek biskupi, w którym rezydował burgrabia zarządzający jednym z komornictw Księstwa Warmińskiego. Funkcję burgrabiego pełnił m.in. Bartosz Kromer – brat biskupa Marcina Kromera. Miasto posiadało dwie bramy miejskie: Olsztyńską i Jeziorańską oraz Furtę Zamkową. Parafia w ówczesnym Wartemborku przed reformacją należała do archiprezbiteratu w Jezioranach. Na mocy pokoju toruńskiego miasto wraz z całą Warmią włączone zostało do Królestwa Polskiego. W 1538 Wartembork odwiedził Mikołaj Kopernik, który jako przedstawiciel kapituły towarzyszył biskupowi Janowi Dantyszkowi w czasie objazdu diecezji warmińskiej, gdy ten odbierał hołd od poddanych. W 1772 miasto wcielone zostało do Prus, i wraz z nimi weszło w 1871 w skład zjednoczonych Niemiec.
31 stycznia 1945 r. miejscowość została zajęta przez wojska radzieckie, później zaś przekazana administracji polskiej. Pozostałą w mieście ludność niemiecką wysiedlono. Ze względu na niemieckie brzmienie historycznej nazwy Wartembork, 15 września 1946 roku władze polskie zmieniły ją na Nowowiejsk, a 4 grudnia 1946 roku ostatecznie na Barczewo dla uczczenia pamięci księdza Walentego Barczewskiego. W barczewskim zakładzie karnym 12 listopada 1986 roku zmarł zbrodniarz wojenny, były gauleiter i nadprezydent Prus Wschodnich, Erich Koch. Więzienie to w latach 80. XX wieku było więzieniem politycznym, w którym przetrzymywano działaczy antykomunistycznych (m.in. Władysława Frasyniuka, Adama Michnika, Leszka Moczulskiego i Józefa Szaniawskiego). W roku 1991 ukazała się pierwsza w powojennej historii miasta gazeta samorządowa "Nowiny Barczewskie". Pomysłodawcą i pierwszym redaktorem był Tadeusz Rynkiewicz. "Nowiny Barczewskie" zostały w późniejszym czasie przekształcone na "Wiadomości Barczewskie", które pełnią role gazety bezpłatnej o profilu informacyjnym, wydawana co miesiąc. Obecnie redaktorem naczelnym "Wiadomości Barczewskich" jest Mariola Łukowska, także dyrektor Centrum Kultury i Promocji Gminy przy ulicy Słowackiego w Barczewie[3].
Liczba mieszkańców Barczewa w przeszłości[edytuj]
1815: 1,790 (40 Żydów)
1861: 3,272 (77 Żydów)
1875: 4,055
1880: 4,499 (111 Żydów)
1933: 4,818 (40 Żydów)
1939: 5,841 (23 Żydów)
1965: 6,325
1990: 9,525
2011: 8,112
Źródło[4]
Zabytki[edytuj]

Średniowieczna część Barczewa położona jest na planie prostokąta z regularną siatką ulic o charakterystycznej zabudowie małomiasteczkowej. Do zabytków architektonicznych Barczewa należą[5]:
Zamek Biskupi
Kościół św. Andrzeja Apostoła
Kościół św. Anny i Szczepana w Barczewie – został wybudowany w 1386 roku, w stylu gotyckim. Ulegał wielokrotnie pożarom. Kościół ma długość 46 metrów i szerokość 17 metrów. Zbudowany jest z czerwonej, wypalanej cegły. W 1894 roku dobudowano prezbiterium. Pożar z 1850 roku miał największy wpływ na wygląd kościoła. Obok budynku znajduje się Dom Parafialny z połowy XIX wieku. Kościół w ostatnich latach ulegał gruntownym remontom, między innymi dzięki środkom z Unii Europejskiej. Między innymi położono dachówkę[6]
Kościół Więzienny św. Dyzmy w Barczewie – znajdujący się na terenie Zakładu Karnego przy ulicy Klasztornej. Budowany od 1808 roku, zbudowany ostatecznie w 1872 roku stworzony głównie dla mieszkańców i personelu Zakładu Karnego. W 1944 roku kościół częściowo został przeobrażony w niemiecką szwalnie mundurów wojskowych[7]
Neogotycki kościół ewangelicko–augsburski – znajdujący się przy ulicy Grunwaldzkiej. W 1870 roku położono kamień węgielny pod budowę kościoła, miejscem plebanii dla księży którzy odprawiali liturgie w tym kościele był budynek Domu Kultury. Kościół mieścił do 400 osób, w tym 300 siedzących. Budowla miała długość 27 metrów, szerokość 12,3 metrów i wysokość 15 metrów. Wieża ma wysokość 30 metrów. W 1871 roku kościół został oddany do użytku[8]
Synagoga – ostatnia ocalała synagoga na Warmii, znajdująca się przy ulicy Kościuszki
Brama Południowa – fragmenty gotyckiej bramy z XIV wieku, znajdującej się przy ulicy Mostowej[9]
Szpital św. Antoniego (Mariacki) – wybudowany w 1902 roku, w stylu neogotyckim, budynek zastąpił stary szpital miejski zbudowany w 1733 roku, który został rozebrany w 1976 roku. Początkowo w jednym z pomieszczeń urządzono kaplicę św. Antoniego, a od strony frontowej szpitala postawiono figurę Matki Boskiej, która do tej pory się tu znajduje. Obok budynku znajduje się cmentarz ewangelicki, na którym w czasie II wojny światowej pochowani zostali żołnierze niemieccy. Przeszedł remont w 1997 roku. Obecnie trwa przekształcanie budynku szpitala i oddawanie go Związkowi Polskich Kawalerów Maltańskich. Otwarcie przewidywane jest na 1 stycznia 2012 roku[10]
Kaplica cmentarna przy cmentarzu katolickim – znajdująca się przy ulicy Kościuszki, wybudowana w latach sześćdziesiątych XX wieku
Nagrobek Andrzeja Batorego – znajdujący się w Kościele św. Andrzeja Apostoła, pochodzący z epoki renesansu, przedstawiający braci Batorych, Pomnik przedstawia leżącą postać Baltazara, która jest w zbroi. W górnej części znajduje się kardynał Andrzej, który klęczy i się modli. Kardynał Andrzej jednak nie został pochowany w kaplicy, natomiast zginął w Siedmiogrodzie. Nagrobek został wykonany z marmuru gdańskiego[11]
Ratusz
Wieża ciśnień – znajdująca się na terenie Osiedla Zielonego, została wybudowana w 1907 roku, posiada zbiornik o pojemności 150 m3[8]
Brama cmentarna – znajdująca się przy ulicy Armii Krajowej
Pozostałości murów miejskich (XIV w.)
Kapliczka przy ulicy Warmińskiej – najstarsza, pochodząca z początku XVII wieku kapliczka dwukondygnacyjna[12]
Kapliczka przy ulicy Olsztyńskiej – neogotycka z XIX wieku
Muzeum Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie – znajdujące się przy ulicy Mickiewicza 13, otwarcie muzeum odbyło się 15 lipca 1961 roku, obecnie budynek nosi nazwę Salonu Muzycznego im. Feliksa Nowowiejskiego. Mieści się w miejscu gdzie urodził się i żył sam kompozytor. Znajduje się tu wiele eksponatów i pamiątek, odbywają się liczne koncerty, wystawy i zajęcia gry na instrumentach muzycznych[13].
Cmentarz żydowski w Barczewie (ul Warmińska)[14]
Kapliczka przy ulicy Granicznej – klasycystyczna pochodząca z XIX wieku
Cmentarz Ewangelicki – znajdujący się przy ul. Niepodległości, gdzie zostawali chowani między innymi żołnierze niemieccy w trakcie II wojny światowej, którzy po przebyciu w Szpitalu znajdującym się obok umierali.
Dawny Cmentarz Więzienny przy ul. Kościuszki – funkcjonujący głównie podczas I wojny światowej[15]
Wikarówka – zwana dawną plebanią przy ulicy Feliksa Nowowiejskiego
Cmentarz Katolicki przy ulicy Armii Krajowej – znajdują się tu nagrobki z XIX i początku XX wieku[16]
Średniowieczny układ przestrzenny starego miasta
Kapliczka przy ulicy Mostowej – czworoboczna, pochodząca z 1800 roku
Kapliczka przy ulicy Wojska Polskiego – neogotycka z 1862 roku
Zakład Karny w Barczewie - zakład karny zbudowany na terenie byłego klasztoru franciszkanów, znajdujący się przy ulicy Klasztornej 7, budynki pochodzą z końca XVIII wieku. W barczewskim zakładzie karnym 12 listopada 1986 roku, zmarł były gauleiter i nadprezydent Prus Wschodnich Erich Koch. Więzienie to w latach 80. XX wieku było więzieniem politycznym, w którym przetrzymywano działaczy antykomunistycznych (m.in.: Władysława Frasyniuka, Adama Michnika i Leszka Moczulskiego).
Dwa kilometry od Barczewa, nad rzeką Pisą znajduje się Góra Krzyżowa, która według źródeł historycznych jest miejscem dawnej osady pruskiej[5].
Geografia[edytuj]



Kościół Ewangelicki znajdujący się na Starym Mieście


Kapliczka przy cmentarzu katolickim znajdującym się na Osiedlu Sójcze Wzgórze


Fragmenty murów miejskich przy kościele św Andrzeja. Zdjęcie ze strony ulicy Klasztornej


Kościół św Anny znajdujący się na Starym Mieście


Centrum Kultury i Promocji Gminy w Barczewie


Kościół Więzienny


Synagoga znajdująca się na Starym Mieście
Ukształtowanie powierzchni[edytuj]
Teren, na którym położone jest Barczewo charakteryzuje się dużą ilością jezior oraz pagórków pochodzenia lodowcowego, które mają wpływ na kształtowanie mikroklimatu w mieście i najbliższej okolicy. Ukształtowanie powierzchni nastąpiło w ostatniej fazie zlodowacenia. Miasto leży w krajobrazie młodo-glacjalnym, pagórkowatym, pojeziernym. Teren miasta, jak i najbliższej okolicy pod względem hipsometrycznym jest bardzo urozmaicony. Obok wzgórz morenowych występują obszary nizinne. Maksymalna deniwelacja dochodzi do 75 m.
Klimat[edytuj]
Barczewo leży w odmianie przejściowej klimatu umiarkowanego ciepłego. Średnia roczna temperatura roczna waha się pomiędzy +6,6 °C a +7,1 °C. Najwyższa średnia temperatura występuje w lipcu i wynosi +17,9, a najniższa średnia temperatura występuje w styczniu i dochodzi do -3,5 °C. Średnia suma opadów w skali roku wynosi od 550 do 600 mm. Przeciętnie w ciągu roku opady występują przez około 140 dni, liczba dni z przymrozkami wynosi 130, natomiast pokrywa śnieżna zalega średnio przez 83 dni. W ciągu całego roku dominują wiatry południowo-zachodnie i zachodnie. Jesienią i zimą wzrasta udział wiatrów południowych, zaś wiosną i latem północno-zachodnich.[potrzebne źródło]
Kultura[edytuj]

Życiem kulturalnym Barczewa opiekuje się Centrum Kultury i Promocji Gminy w Barczewie znajdujące się przy ulicy Słowackiego jest organizatorem wielu imprez rozrywkowych, kulturalnych, oświatowych i lokalnych w mieście. Organizuje on zajęcia kulturalne dla młodzieży, dzieci, dorosłych i osób starszych. Odbywają się tu zajęcia plastyczne, wokalne, logopedyczne, lingwistyczne, nauki gry na instrumentach i nauki fotografowania. Do zadań Centrum Kultury i Promocji Gminy należy popularyzacja Salonu Muzycznego im Feliksa Nowowiejskiego, prowadzenie biblioteki gminnej, nadzorowanie działalności wiejskich świetlic i bibliotek oraz obsługa punktu informacji turystycznej przy ulicy Mickiewicza. Mieszkańcy mają szansę uczestniczyć w kołach zainteresowań, zrzeszać w klubach i stowarzyszeniach. MOKSiT w Barczewie gościł m.in. Rudi Schuberth, Akcent, Grupa Operacyjna, Enej. Do stałych imprez organizowanych przez Miejski Dom Kultury zaliczyć można:
Dni Barczewa,
Dożynki gminne,
Przegląd Teatrów Dziecięcych i Młodzieżowych "Złota Kaczka",
Wyścig kolarski "Tour de Warmia".
Międzynarodowy Festiwal Chóralny im. Feliksa Nowowiejskiego, który jest najważniejszą imprezą kulturalną w gminie Barczewo, odbywa się corocznie od 2002 roku na przełomie maja i czerwca. Zjeżdżają się chóry reprezentujące kraje Europy Środkowo-Wschodniej. W organizacji Festiwalu biorą udział mieszkańcy miasta, tutejsze szkoły jak i Stowarzyszenie Inicjatyw Obywatelskich w Barczewie. Otwarcie każdego festiwalu polega na przejściu przez wszystkie chóry jak i publiczność przez znaczną część Barczewa, tzn. od pomniku Feliksa Nowowiejskiego przy Szkole Podstawowej do Kościoła św. Anny przy ulicy Kopernika na Osiedlu Stare Miasto. W ciągu 3-4 dni na terenie gminy Barczewo jak i w okolicznych gminach odbywają się koncerty, oceniane przez jury. Ostateczny werdykt ogłoszony zostaje tradycyjnie w kościele św. Anny w Barczewie.
Organizacje, stowarzyszenia[edytuj]
Stowarzyszenie Inicjatyw Obywatelskich w Barczewie
Stowarzyszenie Miłośników Historii Organizacji Młodzieżowych "Pokolenia" Koło w Barczewie
Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne "Pojezierze" Oddział Barczewo
Stowarzyszenie "Każdemu Dać Szansę"
Terenowe Koło Krajowego Związku Emerytów i Rencistów Służby Więziennej przy Zakładzie Karnym w Barczewie
Polskie Stowarzyszenie Na Rzecz Osób Z Upośledzeniem Umysłowym Koło Terenowe w Barczewie
Związek Ochotniczych Straży Pożarnych w Barczewie
Stowarzyszenie Przedsiębiorców w Barczewie
Polski Związek Wędkarski Koło w Barczewie
Stowarzyszenie Przyjaciół w Barczewie
Lokalna Grupa Działania Stowarzyszenie „Południowa Warmia”
Gminny Klub Sportowy "Pisa" w Barczewie
Ludowy Uczniowski Klub Sportowy Surma
Warmiński Klub Sportowy „Volley Ball”
Uczniowski Klub Sportowy „Gala”[17]
Gminne Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe
Jeździecki Klub Sportowy „U Robsonów”
Rewitalizacja Starego Miasta[edytuj]

31 grudnia 2011 roku zakończyła się rewitalizacja wschodniej części Starego Miasta w Barczewie. Podczas prac na parkingu przy ulicy Kopernika odkryto i zakonserwowano mury kamienic mieszczańskich. W tych miejscach zorganizowano dwa stałe stanowiska archeologiczne i udostępniono je dla turystów. Zakres rewitalizacji objął ulice: Nowowiejskiego, Kopernika, Mazurską, Krótką, Klasztorną oraz Plac Ratuszowy do ul. Mickiewicza. Wymieniono również sieć wodociągowo-kanalizacyjną, gazową i energii elektrycznej.
Władze miasta i gminy Barczewo (kadencja 2010–2014)[edytuj]

Burmistrz:
Lech Nitkowski
Przewodniczący Rady Miejskiej:
Bogusław Matłoka
Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej:
Alina Jakończuk
Regina Wojtach


Orlik w Barczewie
Radni:
Bogusław Matłoka
Alina Jakończuk
Regina Wojtach
Andrzej Moszczyński
Czesław Buńkowski


Zakład Poprawczy w Barczewie
Jan Połowianiuk
Ryszard Kulesza
Mariusz Dowgiałło
Piotr Mostek
Marianna Sawoń
Jan Suliński
Urszula Mosakowska
Sebastian Więcławik
Elżbieta Zacharewicz
Tomasz Michałowski
Przewodniczący Komisji Sportu, Kultury, Turystyki i Promocji Gminy:
Piotr Mostek
Przewodniczący Komisji do spraw gospodarczych i mieszkaniowych:
Marianna Sawoń
Przewodniczący Komisji Finansów Publicznych:
Jan Suliński
Przewodniczący Komisji Rolnej i Ochrony Środowiska:
Urszula Mosakowska
Przewodniczący Komisji Rewizyjnej :
Sebastian Więcławik
Przewodniczący Komisji Regulaminowej:
Elżbieta Zacharewicz
Przewodniczący Komisji Oświaty, Zdrowia i Spraw Socjalnych:
Tomasz Michałowski
Transport[edytuj]



Widok na fragment Osiedla Zielonego


Szpital Miejski


Zakład Karny


Staw Więzienny
Transport drogowy[edytuj]
W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:
droga krajowa nr 16 (Dolna Grupa – Grudziądz – Iława – Ostróda – Olsztyn – Barczewo – Mrągowo – Ełk – Augustów – przejście graniczne z Litwą w Ogrodnikach)
droga wojewódzka nr 595 (Jeziorany – Barczewo)
Projekt utworzenia miejskiej komunikacji autobusowej[edytuj]
Projekt[18] zakłada utworzenie dwóch linii autobusowych kursujących w obrębie miasta i okolicznych wsi. Powstał w celu ułatwienia przemieszczania się po Barczewie. Z jednej strony zakłada się ułatwienie transportu osobom mieszkającym w Ruszajnach i we Wrocikowie na łatwiejsze i szybsze i bezpieczniejsze dotarcie do szkół i pracy, z drugiej strony tańszy transport do Łęgajn. Po przeanalizowaniu zapotrzebowania na transport okazało się że przy co godzinnych kursach inwestycja mogłaby przynieść wymierne korzyści.
Linia nr 1 - Łęgajny (Szkoła podstawowa) - Łęgajny (pętla) - Wrocikowo - Warmińska - Północna (Gimnazjum) - Wojska Polskiego (Szkoła Podstawowa) - Słowackiego (Przedszkole) - Szczepańskiego - Norwida/Brzechwy - Orzeszkowej - Konopnickiej - Kraszewskiego - Armii Krajowej - Warmińska (pętla) - Mickiewicza - Kopernika - Ratusz - Obrońców Warszawy - Kościuszki (Cmentarz) - Osiedle Sójcze Wzgórze
Linia nr 2 - Ruszajny - Kajki - Miła - Zatorze (Pułaskiego - Dworzec PKP) - nawrót: Wojska Polskiego - Północna (Gimnazjum) - Warmińska - Osiedle Zielone: Ogrody Działkowe - nawrót do obwodnicy: Wrocikowo - Olsztyńska - Mickiewicza - Warmińska: Pętla - Armii Krajowej - Wojska Polskiego - Słowackiego(Przedszkole) - Lipowa - Orzeszkowej - Korczaka - Norwida - Wańkowicza - Osiedle Domków Jednorodzinnych (Leśmiana)
Transport kolejowy[edytuj]
Przez Barczewo przebiega linia kolejowa Czerwonka – Ełk, dzięki której miasto ma połączenie m.in. z Olsztynem i Ełkiem.
Transport publiczny[edytuj]
Przez Barczewo przejeżdżają autobusy PKS oraz prywatne linie, m.in. busy Olsztyńskiej Korporacji, (linia 64 kursująca na trasie Olsztyn – Barczewo), busy firm M.Maziec, Intertrans, Wojteks, Bus Kormoran. W Barczewie znajduje się kilka przystanków. Na ulicy Kościuszki, Warmińskiej, Wojska Polskiego, na ulicy Zatorze i na Placu Ratuszowym. Odległości między ważniejszymi miastami:
Olsztyn: 17,6 km
Warszawa: 229 km
Kraków: 518 km
Gdańsk: 187 km
Mrągowo: 44,6 km
Suwałki: 179 km
Atrakcje turystyczne[edytuj]

Przez Barczewo przepływają dwie rzeki: Pisa oraz Kiermas. W mieście jest 14 mostów znajdujących się na terenie Starego Miasta. W centrum miasta, niedaleko kościoła św. Anny, znajduje się staw młyński (zwany więziennym) z Amfiteatrem Miejskim. W mieście znajdują się tereny zielone służące rekreacji, między innymi park przy ulicy Krótkiej, park przy ulicy Armii Krajowej, jak i droga wzdłuż rzeki Pisy ciągnąca się od Szpitala Miejskiego do granic miasta w kierunku plaży miejskiej o długości około 3 kilometrów. 1,5 km od Barczewa znajduje się plaża miejska nad jeziorem Orzyc. Barczewo okalają także jeziora: Dobrąg, Wadąg, Kiermas, Umląg, Kierzlińskie, Pisz, Tumiańskie.
Trasy rowerowe[edytuj]
Przez Barczewo przechodzą szlaki rowerowe:
szlak niebieski
Barczewo – Lamkowo – Barczewko – Barczewo. Długość trasy: 32 km.
Szlak żółty
Barczewo – Tumiany -Bartołty Wielkie – Jedzbark – Barczewo. Długość trasy: 32,5 km.
Szlak czerwony
Barczewo – Wipsowo – Dadaj – Ramsowo – Barczewo. Długość trasy: 57,9 km.
Szlak zielony
Barczewo – Mokiny – Łęgajny – Barczewko – Barczewo. Długość trasy: 25,2 km.
Edukacja[edytuj]



Amfiteatr


Okolice Osiedla Domków Jednorodzinnych


Budynek Dworca PKP na Osiedlu Zatorze


Wieża Ciśnień na Osiedlu Zielonym


Straż Pożarna w Barczewie


Jeden z Parków przy Ratuszu w Barczewie
Przedszkola i szkoły podstawowe[edytuj]
Przedszkole Miejskie - znajdujące się przy ulicy Słowackiego. W przedszkolu funkcjonuje 9 klas, do których uczęszczają dzieci w wieku od 3 do 6 lat.
Szkoła Podstawowa nr 1 im. Feliksa Nowowiejskiego – znajduje się przy ulicy Wojska Polskiego (w dwóch budynkach: Wojska Polskiego 34 (biblioteki) i 36 (budynku szkoły)). Szkoła jest jednym z organizatorów Międzynarodowego Festiwalu Chóralnego im. Feliksa Nowowiejskiego[19]. Szkoła Podstawowa zawiera się w trzech budynkach. W dwóch z nich znajdują się sale lekcyjne, a w trzecim biblioteka. Do szkoły przylega hala sportowa. Obecnym dyrektorem szkoły jest Jolanta Pastuszenko, która zastąpiła przez 10 lat urzędującą Krystynę Żygadło. Aukcja Bożonarodzeniowa organizowana w grudniu jest symbolem szkoły, a organizowane przez tydzień w lutym Dni Patrona Szkoły są istnym świętem. W szkole uczy się około 700 uczniów.
Gimnazja[edytuj]
Gimnazjum nr 1 im. Ziemi Warmińskiej – znajduje się przy ulicy Północnej 14. Gimnazjum przez 6 lat swojej działalności miało swoje trzy siedziby: przy ulicy Wojska Polskiego w budynku Szkoły Podstawowej, przy ulicy Słowackiego, w miejscu placówki Barczewskiego Domu Kultury oraz przy ulicy Zielonej. W 2006 roku oddano do użytku nowoczesny kompleks edukacyjny zawierający 20 sal edukacyjnych, stołówkę i bibliotekę z centrum multimedialnym. W 2009 oddano do użytku pełnowymiarową halę sportową wraz z siłownią i salką gimnastyczną a także 5 nowych sal lekcyjnych, klasę multimedialną, salę konferencyjną i świetlicę. Dyrektorem szkoły do 2008 roku była Krystyna Szter, natomiast następcą do dnia dzisiejszego został nauczyciel historii Zbigniew Podlaski. Do szkoły uczęszcza od 700 do 550 uczniów, w zależności od populacji danego rocznika. W 2008 roku szkoła wzbogaciła się o sztandar i hymn gimnazjum, który został napisany przez nauczycielkę języka polskiego Iwonę Rudź, a skomponowany przez księdza uczącego religii Krzysztofa Bumbula. Szkoła rokrocznie bierze udział w wymianie uczniów ze szkołą w Hagen oraz w Miedzynarodowym Festiwalu Chóralnym im. Feliksa Nowowiejskiego. Corocznie organizowane są takie imprezy szkolne jak Dzień Szkoły, Dzień Bez Przemocy oraz Eurobus.
Gimnazjum nr 2 – znajduje się w budynku Zakładu Poprawczego przy ulicy Wojska Polskiego.
Szkoła Zawodowa nr 1 w Barczewie - znajduje się w budynku Zakładu Poprawczego przy ulicy Wojska Polskiego.
Sport[edytuj]

Pisa Tewes-Bis Barczewo[edytuj]
W mieście swą siedzibę ma klub piłkarski Pisa Barczewo. Występuje w IV lidze województwa warmińsko-mazurskiego.
Pełna nazwa: Gminny Klub Sportowy Pisa Barczewo
Rok założenia: 1950
Barwy: biało-zielone
Adres: Plac Ratuszowy 1, 11-010 Barczewo
Stadion: Stadion Miejski w Barczewie
Pojemność: 3000 miejsc siedzących
Oświetlenie: brak


Hala Sportowa przy Gimnazjum w Barczewie
Wymiary boiska: 100 m x 68 m
W drużynie grał m.in.: Tomasz Zahorski.
LUKK Krokus Barczewo[edytuj]
W Barczewie działa klub kolarski LUKK Krokus Barczewo, którego zawodniczką jest Małgorzata Jasińska, mistrzyni Polski w kolarstwie szosowym[20][21]
Hala sportowa[edytuj]
Przy ulicy Północnej 14 znajduje się pełnowymiarowa, posiadająca 500 miejsc siedzących hala sportowo–widowiskowa. Oddana została do użytku w 2009 roku[22].
Osiedla i dzielnice[edytuj]

Stare Miasto - obszar zawierający się wewnątrz starych murów miejskich
Nowe Miasto - zawiera Osiedle Słoneczne, drugie pod względem liczby mieszkańców (około 2 tysiące osób), bloki i zabudowania wzdłuż ulicy Wojska Polskiego


Gimnazjum nr 1 im. Ziemi Warmińskiej w Barczewie
Osiedle Domków Jednorodzinnych - największe pod względem powierzchni osiedle w Barczewie, zamieszkuje je prawie 3 tysiące mieszkańców.
Osiedle Sójcze Wzgórze - zawiera obszar cmentarza, zakładu karnego, osiedla bloków przy cmentarzu oraz osiedla domków jednorodzinnych wzdłuż ulicy Kościuszki i Granicznej
Zatorze - zawiera zakłady przemysłowe i pojedyncze zabudowania wokół dworca PKP w stronę Jezioran
Osiedle Zielone - zabudowania wzdłuż ulicy Warmińskiej, osiedle bloków i domów szeregowych przy ulicy Zielonej i Wiejskiej oraz teren ogródków zielonych rozciągający się w stronę Barczewka
Handel[edytuj]

Dyskonty – Stokrotka[23] , ABC(2), Biedronka, Polo Market, Lewiatan


Widok na Stare Miasto w Barczewie
Targowiska miejskie – Targowisko główne (ul. Wojska Polskiego 7 (obok budynku TVK Macrosat),
Sklepy RTV i AGD – Avans[24]
Stacje paliw – Orlen (1)[25], i mniejsze stacje prywatne
Miasta partnerskie[edytuj]

 Hagen am Teutoburger Wald[potrzebne źródło]
Osoby związane z Barczewem[edytuj]

Feliks Nowowiejski – kompozytor, dyrygent, pedagog, organista-wirtuoz, organizator życia muzycznego, szambelan papieski,
Kazimierz Brakoniecki – poeta, eseista, krytyk literacki, redaktor, animator kultury,
Winfried Lipscher – niemiecki teolog katolicki, tłumacz, działacz na rzecz polsko-niemieckiego pojednania,
Tomasz Zahorski – piłkarz, napastnik reprezentacji Polski i Górnika Zabrze.
Małgorzata Jasińska – kolarka, mistrzyni Polski w kolarstwie szosowym.
Arkadiusz Weremczuk - polski projektant mody, obecnie żyjący w Londynie
Paweł Górnicki – kanonik wileński, inflancki i warmiński, prepozyt kapituły warmińskiej, sekretarz króla Stefana Batorego – podczas najazdu szwedzkiego schronił się w klasztorze bernardynów w Barczewie, gdzie zmarł 8 marca 1632 r. Pochowany został w kościele klasztornym pw. św. Andrzeja.
Barbara Hulanicka – autorka gobelinów zdobiących Watykan i Biały Dom w Waszyngtonie[26].
Plebiscyt "Barczewianin Roku[edytuj]
Jest to najważniejsza nagroda przyznawana mieszkańcom Barczewa w ciągu roku. Nagradza ona osobę która przyczynia się do postępu cywilizacyjnego Barczewa i rozsławia miejscowość"[27]. Od 2000 roku wygrali go:
Barbara Hulanicka
Leontyna Sawicka
Teresa Huścia
Krystyna Szter
Jan Franciszek Krakowiak
Henryk Kopecki
Danuta Zielonka
Marian Sawicki
Janusz Skowroński
Wojciech Zenderowski
Ryszard Wagner
Zobacz też[edytuj]


Portal:
Warmia i Mazury
Zakład Karny Barczewo
Międzynarodowy Festiwal Muzyki Chóralnej im. Feliksa Nowowiejskiego

Bardo

Bardo

Państwo Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat ząbkowicki
Gmina Bardo
gmina miejsko-wiejska
Założono X wiek
Prawa miejskie od początku XIV wieku
Burmistrz Krzysztof Żegański
Powierzchnia 4,71 km²
Wysokość 260-320 m n.p.m.
Ludność (2011)
• liczba
• gęstość
2 794 ▲[1]
581,5 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 74
Kod pocztowy 57-256
Tablice rejestracyjne DZA
Położenie na mapie Polski


Bardo
50°31′N 16°44′E
TERC
(TERYT) 5020124014
Urząd miejski
Rynek 2
57-256 Bardo
 Multimedia w Wikimedia Commons
 Hasło Bardo w Wikisłowniku
Strona internetowa
 Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Bardo Śląskie”. Zobacz też: Bardo Śląskie (stacja kolejowa).
Bardo (niem. Wartha) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bardo, położone w Górach Bardzkich nad Nysą Kłodzką.
W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wałbrzyskiego.
Według danych GUS z 31 marca 2011 miasto liczyło 2 794 mieszkańców.
Spis treści  [ukryj]
1 Historia
2 Administracja
2.1 Kalendarium wydarzeń
2.2 Rozwój terytorialny
2.3 Honorowi obywatele miasta
3 Zabytki
4 Transport
5 Ciekawostki
6 Miasta partnerskie
7 Zobacz też
8 Przypisy
9 Bibliografia
10 Linki zewnętrzne
Historia[edytuj]



Sanktuarium maryjne: kościół i klasztor w Bardzie
Założone w X w. jako gród obronny w Górach Bardzkich nad przełomem Nysy Kłodzkiej. Gród wymieniony był po raz pierwszy przez kronikarza Kosmasa pod rokiem 1096 jako zniszczone przez czeskiego księcia Brzetysława II. O polskości tego terenu świadczy fakt, że kasztelanami bardzkimi byli wyłącznie rycerze polscy (Sobiesław w 1203 r., Dzierżko-Peregryn w 1223 r., Bogusław Jarosławowic w 1261 r., Jan syn Żerzucha w 1269 r., Jarosław Mroczkowic z Owiesna w 1283), a okoliczne miejscowości w większości już istniały i były zamieszkane przez ludność słowiańską. Gród po czeskim najeździe został odbudowany o czym świadczą wzmianki z 1155 i 1245 r. Na terenie grodu istniała już wówczas kaplica, wymieniona po raz pierwszy w 1189 r. jako przekazana przez biskupa Żyrosława II zakonowi joannitów. W 1210 roku biskup Wawrzyniec przekazał kościół kanonikom regularnym z Kamieńca. Wg tradycji już ok. 1200 r. szerzył się tutaj kult maryjny, związany z cudowną figurką Matki Boskiej, która jest do dzisiaj największym skarbem Barda. Około 1290 r. Bardo przestało być kasztelanią. W związku z budową przez Bolka II nowego murowanego zamku na Kalwarii (Góra Bardzka) teren grodu w 1301 r. kupili cystersi i od tego momentu do 1810 r. byli właścicielami miejscowości. Od połowy XIV w. Bardo rozwijało się dzięki swojemu położeniu i coraz częściej przyjeżdżającym tutaj pątnikom. Prawa miejskie od początku XIV w. W 1874 r. wybudowano linię kolejową Wrocław – Kłodzko. W 1945 r. miejscowość znalazła się w granicach Polski i ze względu na niewielki rozmiar utraciła prawa miejskie. Dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec. Bardo uzyskało status osiedla w 1954 r. Ponownie miasto od 1969. Obecne Bardo jest niewielkim letniskiem, specjalizującym się w koloniach dziecięcych oraz ważnym ośrodkiem turystyki. Zlokalizowany jest też tu drobny przemysł papierniczy i meblarski.
Administracja[edytuj]

Kalendarium wydarzeń[edytuj]
Xw.-1322 – polski gród graniczny na Śląsku
1322 r. – nadanie praw miejskich, znajduje się w granicach księstwa świdnickiego
1322-1548 – w granicach księstwa ziębickiego
1548-1565 – należało do księstwa legnicko-brzeskiego
1565-1742 – w księstwie ziębickim
1742-1945 – w Królestwie Pruskim, następnie w Niemczech
1816-1945 – miasto należało do Powiatu Ząbkowickiego
od 1945 r. w granicach Polski
1945-1954 – miasto w powiecie ząbkowickim w województwie wrocławskim
1954-1969 – osiedle w powiecie ząbkowickim w województwie wrocławskim
1969-1973 – miasto w powiecie ząbkowickim w województwie wrocławskim
1973-1975 – miasto i gmina w powiecie ząbkowickim w województwie wrocławskim
1975-1990 – miasto i gmina w województwie wałbrzyskim
1990-1998 – miasto i gmina w rejonie ząbkowickim w województwie wałbrzyskim
od 1999 r. – miasto i gmina w powiecie ząbkowickim w województwie dolnośląskim
Rozwój terytorialny[edytuj]
Najstarsza część miasta położona jest na lewym brzegu Nysy Kłodzkiej. W 1808 r. w wyniku reorganizacji granic do Barda przyłączono Radkowice, Brune oraz część Przyłęku (ul. Fabryczna). W latach 1808-1969 przynależały do niego część Opolnicy i Dębowiny.
Honorowi obywatele miasta[edytuj]
Józef Zych – polski prawnik i polityk, poseł na Sejm nieprzerwanie od 1989 (X, I, II, III, IV, V i VI kadencji), były marszałek i wicemarszałek Sejmu.
o.Michał Reinke CSsR - redemptorysta, m.in. wieloletni duszpasterz i proboszcz w Bardzie.
Jerzy Widzyk - – polski polityk, poseł na Sejm III kadencji, minister w rządzie Jerzego Buzka, samorządowiec.
Carl Hamerling i Wiel Rutjens - Holendrzy prowadzący fundację pomocy Polsce i mieszkający w Bardzie Śląskim. Wielokrotnie przywozili do kraju niezliczoną ilość darów w postaci sprzętu rehabilitacyjnego, mebli, odzieży, sprzętu gospodarstwa domowego i sprzętu szkolnego.
ks. kard. Henryk Gulbinowicz – polski biskup rzymskokatolicki, administrator wileński w Białymstoku w latach 1970–1976, arcybiskup metropolita wrocławski w latach 1976–2004, od 2004 arcybiskup senior wrocławski, kardynał prezbiter od 1985.
o. Stanisław Golec CSsR - proboszcz m.in. w Bardzie i we Wrocławiu. Twórca muzeum klasztornego w Bardzie i Golgoty Wschodu we Wrocławiu.
Olga Tokarczuk – polska pisarka, eseistka, autorka scenariuszy, poetka, psycholog, laureatka nagrody literackiej Nike. Autorka wiersza Bardo.Szopka nawiązującego do ruchomej szopki znajdującej się w klasztorze redemptorystów w Bardzie.
o. Roman Wantuch CSsR - jeden z twórców ruchomej bardzkiej szopki, wieloletni duszpasterz i mieszkaniec klasztoru w Bardzie.
Lech Wierzchowski - przedsiębiorca, właściciel firmy Danako, sponsora Domów Opieki Społecznej Zamek i Oleńka.
Waldy Dzikowski - polski polityk i samorządowiec, chemik, poseł na Sejm IV, V i VI kadencji.
ks. bp. Ignacy Dec – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny świdnicki od 2004, teolog, uczestnik koronacji Cudownej Figurki Matki Bożej Bardzkiej w 1966. Przy jego wsparciu kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Bardzie otrzymał tytuł Bazyliki Mniejszej.
Zabytki[edytuj]

kościół Nawiedzenia NMP z XV w.; przebudowany XVII i XVIII w., teraz barokowa bazylika – (sanktuarium maryjne)
Kamienny most z XV w.
Kaplice różańcowe położone na wzgórzu nad miastem
Kaplica Górska położona na szczycie góry Kalwaria (Bardzka Góra) w Górach Bardzkich
Transport[edytuj]

Przez miasto przebiega:
droga krajowa nr 8: Kudowa-Zdrój – Budzisko
linia kolejowa nr 276: Wrocław Główny – Międzylesie, w mieście znajduje się stacja kolejowa Bardo Śląskie
Ciekawostki[edytuj]

W Bardzie i jego okolicach toczy się część akcji powieści historycznej Andrzeja Sapkowskiego Narrenturm[2].
Na terenie Barda kręcono film Marcowe migdały (w filmie wyraźnie widać charakterystyczne budynki miasta, a także dworzec kolejowy i Górę Bardzką z kapliczkami drogi krzyżowej).
Miasta partnerskie[edytuj]

 Česká Skalice[potrzebne źródło]
 Tarnowo Podgórne[potrzebne źródło]
Zobacz też[edytuj]

inne znaczenia słowa Bardo

Barlinek

Barlinek

Państwo Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat myśliborski
Gmina Barlinek
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1278
Burmistrz Zygmunt Siarkiewicz
Powierzchnia 17,55 km²
Ludność (2009)
• liczba
• gęstość
14 162
807,0 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 95
Kod pocztowy 74-320
Tablice rejestracyjne ZMY
Położenie na mapie Polski


Barlinek
52°59′32″N 15°12′59″E
TERC
(TERYT) 4324310014
SIMC 0935268
Urząd miejski
Niepodległości 20
74-320 Barlinek
 Multimedia w Wikimedia Commons
 Hasło Barlinek w Wikisłowniku
Strona internetowa
Barlinek (do 1945 niem. Berlinchen) – miasto w zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barlinek, położone nad rzeką Młynówką i jeziorami: Barlineckim, Chmielowym i Uklejno.
Według danych z 30 czerwca 2009 roku, miasto miało 14 162 mieszkańców[1].
Spis treści  [ukryj]
1 Położenie
2 Toponimia
3 Historia
4 Zabytki
5 Gospodarka
6 Oświata
7 Wspólnoty religijne
8 Sport
9 Kultura
10 Transport
11 Administracja
12 Miasta partnerskie
13 Postacie
14 Zobacz też
15 Przypisy
16 Linki zewnętrzne
Położenie[edytuj]

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 17,55 km²[2].
W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego.
Toponimia[edytuj]

Dawniej nazwą miasta było Nova Berlyn i Klein Berlin. Przed 1945 rokiem miało niemiecką nazwę Berlinchen.
Nazwa Barlinek została urzędowo wprowadzona rozporządzeniem ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 roku[3]. Wcześniej przez krótki okres powojenny funkcjonowała nazwa Berlinek[4][5], mająca jeszcze przedwojenną tradycję[6].
Historia[edytuj]

Miasto zostało założone przez Brandenburczyków w 1278 roku jako nadgraniczny gród obronny. W połowie XIV wieku Barlinek otrzymał mury obronne z dwoma bramami – Myśliborską (Soldiner Tor) i Młyńską (Mühlentor). Miasto doznawało licznych klęsk żywiołowych, jak zarazy i pożary (te ostatnie aż siedmiokrotnie). Podstawowe zajęcia mieszkańców stanowiły rolnictwo i hodowla bydła.
W latach 1402-1454 należało do państwa krzyżackiego, by ostatecznie powrócić do Brandenburgii. Od tego czasu miasto nieprzerwanie pozostawało pod władzą dynastii Hohenzollernów aż do 1918 r., wchodząc od 1701 r. w skład Prus, a od r. 1871 – Niemiec.
Z rzemiosł poważniej rozwinęło się tkactwo, sukiennictwo, lniarstwo, podupadłe w połowie XIX wieku. Na przełomie XVIII i XIX wieku czynna była tu papiernia. Pomyślna dla rozwoju gospodarczego miasta była druga połowa XIX w. Miasto stało się wówczas znacznym ośrodkiem gospodarczym. Rozwinęły swoją produkcję: garbarnia, fabryka pługów. W 1898 r. Barlinek uzyskał połączenie kolejowe z Choszcznem i Myśliborzem.
31 stycznia 1945 r. miasto zdobyte zostało przez oddziały radzieckie (XII Korpus Pancerny Armii Czerwonej); w wyniku walk oraz umyślnych podpaleń zniszczeniu uległo wówczas ponad 50% zabudowy. W następstwie II wojny światowej miasto znalazło się w granicach Polski. Miejscową ludność która pozostała w mieście przesiedlono za Odrę, a do Barlinka sprowadzono polskich osadników. W rezultacie częściowej, powojennej odbudowy Barlinek stał się uprzemysłowionym miasteczkiem Pomorza Zachodniego.
Zabytki[edytuj]



Pomnik gęsiarki na barlineckim rynku


Współczesny dom pseudoryglowy, nad Jeziorem Barlineckim
fragmenty murów obronnych z XIV i XV wieku
kościół gotycki XIII i XIV wieku pw. Niepokalanego Serca NMP (przebudowany w XIX w.)
domy mieszczańskie z XIX wieku.
rynek miejski z "Gęsiarką" – fontanną wykonaną w 1912 r. przedstawiającą dziewczynkę z gęsiorem
kościół pw. św. Bonifacego z 1923 r.
Młyn Papiernia – była fabryka papieru czerpanego, obecnie muzeum i siedziba Stowarzyszenia na Rzecz Ochrony Dziedzictwa "Młyn Papiernia"
Plaża Miejska – wybudowana 1927 r. nad Jeziorem Barlineckim w unikalnym na Pomorzu stylu alpejskim
Szkoła Podstawowa nr 1 w Barlinku im.Tadeusza Kościuszki – została wybudowana jako klasztor, podczas II wojny światowej była szpitalem wojskowym
parafialna cerkiew prawosławna pw. Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny, wzniesiona jako kościół ewangelicki w XIX wieku
hala sportowa, jedna z pierwszych w Niemczech, wzniesiona w początkach XX wieku. 12 listopada 2010 roku na terenie hali wybuchł pożar
Pałacyk Cebulowy – przedwojenna willa położona nad Jeziorem Barlineckim, później mieściła się w nim szkoła i Komenda Hufca ZHP Barlinek. W trakcie remontu.
Gospodarka[edytuj]

Drobny przemysł: odzieżowy i materiałów budowlanych. Duża fabryka sprzętu okrętowego ZUO Bomet-Caparo, notowane na giełdzie zakłady przemysłu drzewnego Barlinek S. A., GBS Bank (dawniej GBS w Barlinku), fabryka drzwi Klaus Borne, rozlewnia gazu firmy Gaspol, Nadleśnictwo Barlinek.
Na terenie Barlinka utworzono podstrefę Kostrzyńsko-Słubickiej Specjalnej Strefy Ekonomiczna, obejmującą wyznaczonych 5 kompleksów[7].
Oświata[edytuj]

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki
Szkoła Podstawowa Nr 4 im. Henryka Sienkiewicza
Publiczne Gimnazjum Nr 1 im. Bohaterów Westerplatte
Publiczne Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 im. kpt. hm. Andrzeja Romockiego "Morro"
Centrum Edukacyjne "Dydaktyk"
Centrum Edukacyjne "Konsul"
Wspólnoty religijne[edytuj]



Kościół św. Bonifacego
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół rzymskokatolicki, parafie:
Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny
św. Bonifacego
św. Wojciecha
oraz dwa kościoły protestanckie: Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP i Chrześcijańska Wspólnota Zielonoświątkowa, a także Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny (parafia Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy). Oprócz tego istnieje Sala Królestwa Świadków Jehowy[8].
Sport[edytuj]

Barlinek jest promowany jako "Europejska Stolica Nordic Walking". Wokół miasta zostało wytyczonych 7 tras o zróżnicowanym stopniu trudności, łącznie 54 km[9].
Dla wszystkich amatorów aktywnego wypoczynku Barlinek oferuje wiele atrakcji sportowo-rekreacyjnych: rejsy pod żaglami, pływanie łódkami, kajakami, przejażdżki konne, biegi leśne, kręgle, bogate łowiska ryb oraz leśne ostępy pełne łownej zwierzyny i owoców runa leśnego. Wydarzeniami sportowymi dużej rangi są Żeglarskie Mistrzostwa Polski w klasie Omega oraz Festiwal Szachowy im. Emanuela Laskera.
Liga piłki nożnej halowej w Barlinku – cykliczny turniej "dzikich" drużyn piłkarskich.
Organizacje sportowe działające w mieście:
Klub Żeglarski SZTORM Barlinek
MKS Pogoń Barlinek – klub sportowy (III liga, grupa Bałtycka)
Barlinecki Klub Tenisowy
MLKS "Lubusz" Barlinek – filia klubu LKS "Lubusz" Słubice
Polski Związek Wędkarski Barlinek Koło nr 1
Klub Szachowy „Lasker”
Klub Karate "Shotokan"
KS Boran Barlinek - MMA, Muay Thai
W roku 2011 Barlinek wzbogacił się o nowy stadion sportowy przeznaczony dla piłkarzy i lekkoatletów. Po wielu trudnościach został on oficjalnie otwarty 2 października (modernizacji uległ stadion MKS Pogoń Barlinek, która występuje w III lidze). Obiekt wzbogacił się o bieżnię tartanową długości 400 metrów wraz z 6 torami na prostej i 4 na łukach. Przy stadionie mieszczą się także trybuny, mogące pomieścić 960 osób.
Kultura[edytuj]

Głównym animatorem działalności kulturalnej w mieście jest Barlinecki Ośrodek Kultury. Mieszczą się tutaj pracownie ceramiki unikatowej, teatralna i plastyczna, a także sekcja szachowa, krótkofalarska oraz działają zespoły taneczne. BOK jest organizatorem cyklicznych imprez: Lata Teatralnego, Ogólnopolskiego Pleneru Plastycznego i polsko-niemieckich warsztatów ceramicznych, plastycznych i teatralnych.
W Barlinku znajduje się Muzeum Regionalne.
Lokalnym czasopismem jest Echo Barlinka, wydawane przez Towarzystwo Miłośników Barlinka. Towarzystwo Miłośników Barlinka (TMB), działające w mieście od początku lat dziewięćdziesiątych, organizuje koncerty muzyki poważnej, bierze udział w festynach i interpeluje u władz samorządowych w sprawach mieszkańców dotyczących życia w Barlinku.
Oprócz Echa Barlinka, wydawane jest także czasopismo Puls Barlinka.
Transport[edytuj]



Barlinek na planie gminy
W mieście krzyżują się dwie drogi wojewódzkie:
151 trasa Gorzów Wlkp.-Choszczno
156 trasa Strzelce Krajeńskie-Lipiany
Przez Barlinek przebiega też nieczynna linia kolejowa Myślibórz – Choszczno.
Administracja[edytuj]

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Barlinka wybierają do swojej rady miejskiej 11 radnych (11 z 15). Pozostałych 4 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Barlinek. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest budynek przy ul. Niepodległości 12.
Burmistrzowie Barlinka (po 1990):
Józef Wawrzyniak (lata 1990-94)
Józef Jerzy Faliński (SLD) (lata 1994-2000)
Zygmunt Siarkiewicz (SLD) (od 2000)
Barlinek jest siedzibą Nadleśnictwa Barlinek zlokalizowanego przy ul. Tunelowej, które wchodzi w skład Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Szczecinie.
Mieszkańcy Barlinka wybierają posłów na Sejm z okręgu wyborczego nr 41, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13. W Barlinku znajduje się biuro poselskie Longina Komołowskiego (wybrany jako bezpartyjny kandydat z listy PiS).
Miasta partnerskie[edytuj]

Lista gmin partnerskich gminy Barlinek[10]:
 Schneverdingen
 Eksjö
 Courrieres
 Prenzlau
 Gryfino
Postacie[edytuj]

Znaczące postacie dla Barlinka:
Henryk Toyte – rycerz, który z nakazu margrabiów Otto V i Albrechta III założył miasto
Emanuel Lasker – wieloletni szachowy mistrz świata, urodził się w Barlinku przy ul. Chmielnej 7
Franz Otto – dyrektor sanatorium w miejscu obecnego Szpitala Powiatowego
Stefan Flukowski – poeta i pisarz, jeniec oflagu II C Woldenberg, związany z grupą literacką Kwadryga, a po II wojnie światowej okresowo mieszkający w Barlinku
Czesław Paśnik – twórca Izby Pamiątek, zalążka obecnego Muzeum Regionalnego, popularyzator miasta i okolic
Bogusław Bagiński – dyrektor Zakładu Urządzeń Okrętowych "Bomet", mecenas kultury i sportu, jego imię nosi stadion MKS Pogoni Barlinek
Romana Kaszczyc – artystka i pisarka, założyła Pracownię Ceramiki Unikatowej przy Barlineckim Ośrodku Kultury, wydała kilka książek, m.in. "Duchy z Puszczy rodem" i "Kiedy kruk był biały"
Bronisław Słomka – dziennikarz i pisarz, członek Związku Literatów Polskich, autor wielu książek
Kazimierz Hoffmann – lokalny historyk, przywrócił pamięć mieszkańców Barlinka o Emanuelu Laskerze, autor książek o historii miasta, m.in. "Król z Barlinka", "Gdzie papier czerpano"
Marcin Kikut – piłkarz, prawy obrońca bądź pomocnik, wychowanek MKS Pogoni Barlinek, zawodnik Amiki Wronki w latach 2001-2006, obecnie zawodnik pierwszego składu KKS Lech Poznań
Marcin Matkowski - tenisista polski, specjalista gry podwójnej, trzykrotny uczestnik deblowego turnieju Masters dla 8 najlepszych debli na świecie, reprezentant w Pucharze Davisa, olimpijczyk.
Robert Zawłocki - polski prawnik, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, działacz Polskiego Związku Piłki Nożnej, w którym od 29 września do 10 października 2008 pełnił funkcję kuratora.
Marek Hućko – polski żużlowiec.
Adam Hrycaniuk – polski koszykarz, reprezentant kraju. Obecnie zawodnik gdynskiego klubu Asseco Prokom Gdynia
Zobacz też[edytuj]

Cmentarz żydowski w Barlinku
Barlinek (stacja kolejowa)